Ahmet Said BULUT
Makine Mühendisi
said.bulut@ibb.gov.tr
25.01.2013

SULAMA TEKNİKLERİ

Bilinen sulama teknikleri; salma sulama, elle sulama, yağmurlama sulama, damlama sulama, terleme sulama olarak sıralanabilir.
Salma sulama ve elle sulama bilinen en basit sulama yöntemleridir. İnsanlar bu işleri günlük yaşam saatlerinde yaptıklarından sulama zamanı ve miktarının kontrol edilmesi zordur. Sulama doğru zamanlarda ve miktarlarda yapılmaz ise bitki sağlığı ve gelişimi açısından çok büyük sakıncalar doğurur. Örneğin toprakta tuzlanma, yaprak yanıkları, mantar hastalıkları, renk farklılıkları, yosunlaşma, kök çürüklüğü gibi birçok sorun oluşturur. Gün içerisinde, yüksek ısılarda yapılan sulamalar, evaporasyon (total buharlaşma) ile büyük su kayıplarına yol açtığı gibi toprak kalitesini ve bitki beslenme dengesini bozar. Aşağıdaki resimde ağırlıklı olarak tarım sektöründe kullanılan salma sulamaya bir örnek verilmiştir.

Yağmurlama, damlama, terleme sulama sistemleri kontrollü sulama teknikleridir. Yağmurlama sulama sistemleri; yerüstü sprink sistemleri, yeraltı rotor ve sprey sprink sistemler olmak üzere iki farklı şekilde, otomatik ve manuel olarak tesis edilebilir.


Otomatik sulama sistemlerinde sulama zamanları ve kullanılan suyun miktarı kontrol edilebilir. Böylece sulama sonucu doğabilecek birçok olumsuzluğun önüne geçilebilir. Örneğin, bitkilerin sudan en iyi faydalanabildiği zaman dilimi, sabaha karşı 04.00-05.00 saatleri arasıdır. Fakat insanların bu saatlerde sulama işini yapmaları oldukça zordur. Otomatik olarak programlanan bir sistemde ise; insan faktörü devre dışı kalır. En uygun zaman diliminde sistem kendisi devreye girerek yeterli zaman ve miktarda sulama yapar.


Diğer bir sulama tekniği olan damlama ve toprak altı terleme sulama sistemleri de otomatik olarak işletilebilen sistemlerdir. Damlama ve terleme sistemlerinde de su miktarı ve zaman kontrol edilebilir. Bu sistemler de gerek su ekonomisi gerekse topraktan sulanması gereken bitkilerin sağlığı açısından çok önemli sulama teknikleridir.

 

OTOMATİK SULAMA SİSTEMİNİN ÖNEMİ
• Zaman tasarrufu; sulama için saatlerce zaman harcamanıza gerek kalmaz,
• Para tasarrufu; otomatik sulama sayesinde su tüketimini %40 azaltabilirsiniz,
• Bitkilerinizden en iyi şekilde yararlanma; sağlıklı bitkilerin elde edilmesi sağlanır,
• Çevrenin korunması; verimli su kullanımı sayesinde en değerli kaynağımız olan
suyun korunmasına katkıda bulunmuş olursunuz.

OTOMATİK SULAMADA KULLANILAN EKİPMANLAR

  •  BORULAR; Otomatik sulama sisteminde ana hatların ve lateral hatların tesisinde PE100 borular kullanılır. Yumuşak polietilen borular,

Hafiflik ve kullanım kolaylığı
Esneklik
İyi kaynak özellikleri
Dayanıklılık
Sağlamlık
Basınç altında ek yerlerinden çıkma ve kopma olmaması
Çatlamaya karşı direnç
Sıfır korozyon
Kimyasal etkilere karşı direnç gibi özelliklerinden dolayı tercih edilmektedir.

  •  SPREY SPRİNK; Sulanması düşünülen alanda, her sprinkin tarayacağı atış mesafesi tasarımın esasını oluşturur. Tasarlanan atış mesafesi 5,5 metrenin altında ise sprey sprink kullanılması uygun olmaktadır. Teknik olarak çalışma basınç aralığı 1,0 – 2,1 bar, uygun atış mesafesi 0,6 – 5,5 metredir.

  •  ROTOR SPRİNK; Sulanması tasarlanan yeşil alanda sprink atış mesafesi 5,5 metrenin üzerinde ise rotor sprink kullanmak uygun olacaktır. Çalışma basınç aralığı 1,7 – 3,8 bar, atış mesafesi 5,5 metreden 45 metreye kadar çıkabilmektedir.

  •  VANALAR; Sulama sistemlerinde polietilen, pirinç, dökme demir, paslanmaz çelik esaslı vanalar kullanılmaktadır. Büyük basınç ve çaplarda dökme demir ya da paslanmaz çelik esaslı vanalar kullanılmalıdır. Sulama hatlarında kullanılacak vanalar min. PN6 sınıfında olmalıdır.

  •  MEKANİK EK PARÇALAR; Sulama sistemlerinde kaplin, dirsek, TE, manşon, redüksiyon, kör tapa gibi fitting malzemelerde kullanılmaktadır.

BORULARIN BİRLEŞTİRME METODLARI
1. Elektrofüzyon Kaynağı, PE boruların, iç yüzeylerinde rezistans bulunan fitingler yardımıyla ve enerji verilerek kaynatılması teknolojisidir. Elektrofüzyon ile birleştirmenin avantajları;
- Boru iç çapında daralma olmaması,
- Kullanılan makina-teçhizatın kullanım esnekliği, hafif ve düşük maliyetli olması,
- Kaynak hızının yüksek olması,
- EF Kaynak işleminin tam otomatik olması ve buna bağlı olarak minimum düzeyde operatör becerisi gerektirmesi,
- Kaynak bölgesinde basınca dayanımın düşmemesidir. PE borulama sistemlerindeki gelişime bağlı olarak TEGA en son standartlara uyan Elektrofüzyon (EF) kaynak tekniğine uygun fitingler sunmaktadır.

Elektrofüzyon (EF) kaynak tekniğinin iki önemli parçası vardır;
-Elektrofüzyon fiting (içinde rezistans telleri bulunan PE parça)
-Elektrofüzyon kaynak makinesi (fitinge bağlandığında gerekli voltaj ve kaynak süresini otomatik olarak seçen ve uygulayan makine)
EF fitinglerin üzerinde EF kaynak bilgilerini (kaynak voltajı ve süresi) içeren bir barkod etiketi bulunur. EF kaynak için gerekli olan bilgiler bu etiket yardımıyla ya manuel olarak makineye girilir veya makinenin barkod okuyucusu ile makineye iletilir.

Elektrofüzyon Kaynak Nasıl Gerçekleşir?
- Birbirlerine birleştirilecek boru uçları EF fiting içerisine sokulur,
- EF Kaynak makinasının kaynak uçlarının fiting üzerinde bulunan pimler ile bağlantısı yapılır,
- Makina EF fitinge gerekli voltajı uygular,
- Enerji ile ısınmaya başlayan teller, etrafındaki PE malzemeyi eritmeye başlar,
- Boru yüzeyine doğru hareket eden erimiş malzeme boru yüzeyini ısıtarak EF fiting ve boruların birbirine yapışmasını sağlar.

Yazarın Son Yazıları

BELEDİYE BAŞKANIMIZ
DAİRE BAŞKANIMIZ
MÜDÜRÜMÜZ
YAZARLARIMIZ
   
BU AY YAPILACAKLAR
Yaz boyunca uzun kesilen çimler bu aydan itibaren kısa tutularak biçilmelidir.
Sonbahar hatta ilkbaharda dikilecek fidanların yerlerinin hazırlanması faydalı olur.
Sonbahar yağmurları ile toprak işleme tavına gelir, ekim dikim yapılmasa bile toprağın kışı işlenmiş olarak geçirmesi yararlı olur.
Çim alanların sonbahar bakımı,bu ay da başlanabilir.
Sonbahar gübrelemesi son haftadan itibaren verilmeye başlanır.
Hastalık veya başka nedenlerle bozulan yerlerin ekme,yama,rulo yoluyla tamamlanması yapılabilir.
Çok önemli işlemlerden biride saksıların temizlenmesidir; bitki çıkartılıp, toprak boşaltılır içine yeni toprak konulmadan önce saksı iyice yıkanır ve mikroptan arındırılır.